Mudiad lleol yw Menter Iaith Maldwyn - un o 24 Menter Iaith sydd wedi'u lleoli ar draws Cymru. Mae'r Fenter yn sefydliad byrlymus, sy'n gweithio gyda phobl o bob oedran ar draws Maldwyn. Ein hanfod yw rhoi cymorth a chyngor i unigolion, mudiadau a busnesau, ynghyd a chynnal gweithgareddau er mwyn codi proffil yr iaith Gymraeg.
Be' allwn ni ei gynnig i... DEULUOEDD?
• Gweithgareddau a gweithdai i hybu defnydd o'r iaith Gymraeg
• Cyfleoedd i ddefnyddio’r iaith yn gymdeithasol
• Cyngor i rieni ar fagu plant yn ddwyieithog
• Cyngor am addysg Gymraeg
• Cyngor a gwybodaeth i unigolion sydd yn / am ddysgu Cymraeg
• Cyfleoedd i ddysgwyr ddefnyddio’r iaith tu allan i’r dosbarth
Be' allwn ni ei gynnig i... BLANT A PHOBL IFANC?
Mae Menter Maldwyn yn cyd-weithio a phartneriaid i gynnig cyfleoedd i blant a phobl ifanc ddefnyddio'r iaith Gymraeg tu allan i'r dosbarth trwy drefnu a rhedeg gwahanol weithgareddau, gweithdai a chlybiau ieuenctid. Rydym hefyd yn cyd-weithio gyda'r ysgolion lleol i gynnig prosiectau a phrofiadau i hybu defnydd o'r iaith o fewn a thu allan i'r ysgol.
Be' allwn ni ei gynnig i ... GYMUNEDAU?
Mae Menter Iaith Maldwyn yn cyd-weithio'n agos gyda mudiadau a phwyllgorau lleol i hyrwyddo’r iaith Gymraeg yn Sir Drefaldwyn.
• Fforwm Iaith Maldwyn
• Mudiad Meithrin
• Twf
• Yr Urdd
• CFFI / YFC
• Ysgolion Cynradd ac Uwchradd
• Cymdeithas Adloniant Tanat
• Cymdeithas Adloniant Llanfair Caereinion
• Cymdeithas Gymreig Caersws
• Merched y Wawr
• Coleg Powys
• Cynllun Gweithredu Iaith Bro Ddyfi
• Cymunedau yn Gyntaf
• Papurau Bro Maldwyn
Gall Menter Maldwyn gynnig y gwasanaethau canlynol:
Cyfieithu / offer cyfieithu ar y pryd i fudiadau a grwpiau cymunedol
System sain sy'n addas i gyfarfodydd, Gigs a chyngherddau bach
Cyngor a chymorth i gynnig gwasanaethau dwyieithog ac ehangu defnydd o’r Gymraeg o fewn eich mudiad
Mae Menter Iaith Maldwyn yn awyddus i gyd-weithio efo grwpiau cymunedol, clybiau ieuenctid a busnesau i hyrwyddo’r Gymraeg yn Sir Drefaldwyn.
Mae natur ieithyddol a chymdeithasol Maldwyn yn amrywio'n fawr. Yn wir gellir cymharu Maldwyn / Powys â Chymru ar ffurf fechan. Yn y cymunedau gorllewinol mae'r Gymraeg yn parhau i fod yn iaith gymunedol, tra bo'r Gymraeg yn cychwyn adennill ei thir yng ngweddill Maldwyn gyda ymdrechion ysgolion, tiwtoriaid ac unigolion brwdfrydig. Yn ddiweddar mae'r Fenter wedi dechrau sefydlu gweithgorau ardal er mwyn rhoi grym am waith y Fenyter yn nwylo'r gymuned. Mae dau weithgor yn bodoli hyd yn hyn un yn ardal Dyffryn Tanat dan yr enw 'Cymdeithas Adloniant Tanat' maent yn brysur iawn yn trefnu nosweithiau amrywiol yn yr ardal. Ac un arall yn Llanfair Caereinion dan yr enw Cwmni Adloniant Llanfair (CALl).
Sefyllfa'r Iaith ym Maldwyn
Yn ôl cyfrifiad 2001 mae 23.8% o boblogaeth Maldwyn (sef 13677) yn siarad Cymraeg. Machynlleth yw'r dref gyda’r ganran uchaf o boblogaeth sy'n siarad Cymraeg sef 1,124 (h.y.54.2% o'i phoblogaeth). Gellir dweud mai Machynlleth gyda'r mwyafrif hyn yw calon y gymdeithas Gymraeg ym Maldwyn. Ond hefyd mae ardaloedd Cymreig iawn yn y Gogledd Orllewin yng nghymunedau Cadfarch 62.5%, Glantwymyn 58.4%, Llanbrynmair 53.8%, Llanrhaeadr Ym Mochnant 54.8%, Llangynog 49.5%, Penybontfawr 56.3%, Llanfihangel 64.3%, Banwy 61.7% a Llanerfyl 58.1% gyda niferoedd uchel o siaradwyr Cymraeg, ac yma mae'r brwdfrydedd cymdeithasol i'w weld fwyaf hefyd. Mae nifer y siaradwyr ifanc i'w weld yn tyfu. Mae cynnydd yn y brwdfrydedd dros y Gymraeg i'w weld gyda Ysgol Gynradd cyfrwng Cymraeg cyntaf Maldwyn – Ysgol Dafydd Llwyd - yn y Drenewydd - wedi agor ym mis Medi 2001.
Saesneg yw prif iaith ardaloedd Dyffryn Hafren a rhannau dwyreiniol Maldwyn yng Ngogledd Powys. Serch hynny mae nifer y siaradwyr Cymraeg wedi cynyddu’n raddol yn yr ardaloedd hyn, yn arbennig yn y trefi mwyaf lle maent yn ffurfio lleiafrifoedd sylweddol sy’n parhau i gynyddu. Fel un enghraifft, mae’r 1,543 o siaradwyr Cymraeg yn y Drenewydd, er yn 15% o boblogaeth y dref, yn fwy na’r 1,124 o siaradwyr Cymraeg a geir ym Machynlleth sy’n ffurfio 54% o boblogaeth y dref honno .
Cyfrifiad 2001 – Siaradwyr Cymraeg
Tref
Y boblogaeth
Nifer o siaradwyr Cymraeg
% o Siaradwyr Cymraeg
Llanfair Caereinion
1563
603
38.6%
Llanfyllin
1369
540
39.4%
Llanidloes
2730
484
17.7%
Machynlleth
2074
1124
54.2%
Trallwng
6030
835
13.8%
Y Drenewydd
10313
1543
15.0%
Manylion Cyswllt
Menter Iaith Maldwyn
6 Stryd Fawr
Y Drenewydd Powys
SY16 2NX
